หนังสือสำหรับเด็ก

“หนังสือภาพ” คือหนังสือเล่มแรก ๆ ของเด็ก หนังสือภาพสำหรับเด็กคือหนังสือที่ผู้ใหญ่ต้องอ่านให้เด็กฟัง ไม่ใช่หนังสือสำหรับเด็กอ่านเอง

หนังสือภาพสำหรับเด็กเป็นหนังสือที่มีภาพประกอบเป็นสำคัญ กล่าวคือมีภาพในสัดส่วน 70-80 เปอร์เซ็นต์ในแต่ละหน้า ขณะที่มีตัวหนังสือเพียง 20-30 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น ยิ่งหนังสือสำหรับเด็กเล็กมาเท่าไร ตัวหนังสือก็มีความจำเป็นน้อยเท่านั้น หนังสือภาพที่ดีต้องสื่อสารกับเด็กได้อย่างดี มีภาพที่เล่าเรื่องได้ บางครั้งอาจไม่จำเป็นต้องมีตัวหนังสือ หรือไม่ต้องอ่านตัวอักษรเด็กก็สามารถอ่านเรื่องและเข้าใจเรื่องจากภาพได้ นอกเหนือจากนี้ ยังความละเอียดลออ ภาพต้องให้ข้อมูลแก่เด็ก ภาพต้องสื่ออารมณ์ของตัวละครของเรื่องได้ เช่น เนื้อหาของเรื่องบอกถึงความตื่นเต้น ลึกลับ และการผจญภัย อารมณ์ของภาพก็ต้องเป็นไปในอารมณ์เดียวกันนั้นด้วย

หนังสือสำหรับเด็กไม่จำเป็นต้องมีแต่สีสวยหวานเท่านั้น หากหนังสือภาพขาว-ดำหรือสีทึบทึมก็เป็นหนังสือที่ดีสำหรับเด็กได้ ถ้าสามารถสื่อสารอารมณ์ของเรื่องได้ หนังสือที่ดีระดับโลกหลายเล่มที่ครองใจเด็กมาอย่างยาวนานก็เป็นหนังสือภาพขาว-ดำ

หนังสือภาพสำหรับเด็กวัย 0-1 ขวบ

หนังสือภาพที่เหมาะสมกับเด็กวัยนี้ควรเป็นหนังสือภาพเหมือนรูปสัตว์ ผัก ผลไม้ รถชนิดต่างๆ สิ่งของในชีวิตประจำวัน ภาพเหล่านี้ควรเป็นภาพเหมือนจริง วาดโดยศิลปินฝีมือดี มีความสวยงาม ดูแล้วรู้สึกประทับใจ ไม่ควรเป็นภาพนามธรรม หรือภาพสีลูกกวาดที่ไม่มีความหมายและไม่ควรมีฉากหลังหรือส่วนประกอบภาพที่รกรุงรัง

เวลาเด็กดูหนังสือภาพ หากพ่อแม่ชี้ชวนให้ดูด้วยความรัก เด็กจะตอบสนองความรักของพ่อแม่ด้วยการแสดงความสนใจ ความสัมพันธ์ระหว่างเด็กกับหนังสือภาพจึงส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่ลูกด้วย

หนังสือภาพสำหรับเด็กวัย 2-3 ขวบ

การเลือกหนังสือภาพสำหรับเด็กวัยนี้คือ เลือกหนังสือที่เด็กสนใจ ไม่ควรบังคับให้เด็กดูแต่หนังสือภาพที่พ่อแม่ต้องการให้อ่าน เพราะหนังสือภาพไม่ใช่ตำราเรียน หนังสือภาพคือความสุขของลูก หนังสือภาพเกี่ยวกับชีวิตประจำวัน หนังสือภาพสัตว์และสิ่งของ หนังสือกาพย์กลอนสำหรับเด็กที่มีภาพประกอบ ก็เหมาะสำหรับเด็กวัยนี้ เพราะในช่วงวัย 2-4 ขวบ เด็กสนใจฟังเสียงและภาษาที่มีจังหวะ

หากเด็กวัยนี้มีประสบการณ์ทางภาษาที่ดี (วรรณกรรม) และภาพที่ดี (ศิลปกรรม) จะเป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้างนิสัยรักการอ่านในอนาคต เด็กที่เคยรู้สึกปีติยินดีกับหนังสือภาพตั้งแต่วัย 3 ขวบ จะไม่ห่างจากหนังสือไปตลอดชีวิต ใบเบิกทางเข้าสู่โลกหนังสือนั้น พ่อแม่ต้องตระเตรียมและมอบให้ลูกตั้งแต่ก่อนวัยที่ลูกจะอ่านออกเอง

หนังสือภาพสำหรับเด็กวัย 4-5 ขวบ

เมื่อเด็กอายุ 4 ขวบ ความสามารถทางภาษาของเด็กพัฒนาขึ้นอย่างรวดเร็วมาก ความชอบของเด็กแต่ละคนก็แตกต่างกันอย่างชัดเจน การเลือกหนังสือภาพจึงยากขึ้น หนังสือภาพสำหรับเด็กวัยนี้ส่วนใหญ่เป็นนิทานและเรื่องเล่าที่ประพันธ์ขึ้นสำหรับเด็ก

เด็กวัย 4 ขวบ เป็นวัยสร้างพื้นฐานทางด้านจินตนาการสร้างสรรค์ เมื่อเด็กฟังนิทานทางหูและเข้าไปอยู่ในโลกของนิทาน ในหัวก็จะวาดภาพไปตามเรื่องราวที่ได้ยิน และภาษาเล่าเรื่องเป็นภาษาที่มองด้วยตาไม่เห็น แต่เมื่อเด็กได้ฟังนิทาน ภาพของตัวละครในนิทานจะปรากฏขึ้นให้เด็กเห็นอยู่ในหัว แม้ว่าตรงหน้าเด็กจะไม่มีอะไรเลย แต่พลังของเรื่องราวที่ได้ยิน จะทำให้เด็กวาดภาพขึ้นเองในสมองได้

หนังสือภาพสำหรับเด็กวัย 5-6 ขวบ

เด็ก 5-6 ขวบชอบหนังสือนิทานภาพและเรื่องที่ยากขึ้น เด็กต้องการฟังนิทานมาก แต่ไม่ควรซื้อหนังสือภาพให้มากมายจนอ่านแทบไม่ทัน บางครั้งเด็กก็อยากให้อ่านหนังสือภาพเล่มเดียวกันทุกคืน ซ้ำแล้วซ้ำเล่าติดต่อกันหลายสัปดาห์ แสดงว่าเด็กชอบหนังสือเล่มนี้มากเป็นพิเศษ และการค้นหาหนังสือที่ชอบมากเป็นพิเศษนี้ นับว่ามีความหมายต่อเด็กมาก เปรียบเสมือนการค้นพบขุมทรัพย์อันล้ำค่าทีเดียว ควรหาหนังสือภาพที่เด็กหลงใหลให้ได้ 1 เล่ม หรืออาจจะอ่านนิทานเรื่องยาวให้ลูกฟังเป็นตอน ๆ ก็ได้

นิทานหรือบทประพันธ์สำหรับเด็กวัยนี้ ควรเป็นเรื่องราวที่ชวนให้เด็กรู้สึกสนุกกับการสร้างจินตนาการ และใช้ภาษาที่เหมาะสำหรับการอ่านให้เด็กฟัง เมื่อเด็กอ่านหนังสือออก เด็กจะอ่านเรื่องที่เคยฟังซ้ำแล้วซ้ำอีก เรื่องที่เด็กชอบมาก เด็กจะสนุกกับมันนานปีทีเดียว