เรียนรู้ควบคู่การอ่านที่ห้องสมุดเด็ก

• ใครที่คุ้นเคยกับห้องสมุดเด็กและครอบครัวมาก่อน คงไม่พลาดที่จะรับรู้หรือร่วมทำกิจกรรมกับทางห้องสมุด ซึ่งทางห้องสมุดเด็กและครอบครัวได้จัดทำกิจกรรมมากมายทั้งในช่วงวันเสาร์ อาทิตย์หรือในช่วงปิดภาคเรียน

เด็กๆ หลายคนตั้งตารอที่จะมาร่วมกิจกรรมศิลปะกับน้าๆ ห้องสมุดเด็กและครอบครัวในวันเสาร์และอาทิตย์ เช่นเดียวกับคุณพ่อคุณแม่ที่เปิดโอกาสให้ลูกๆ ได้สนุกกับกิจกรรม ‘เที่ยวทุ่ง’ หรือกิจกรรม ‘ค่ายทักษะชีวิต’ อยู่ บ่อยครั้งกับทางห้องสมุดเด็กและครอบครัว หรือแม้แต่คุณพ่อคุณแม่เองก็ไม่พลาดที่จะเข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดและ ประสบการณ์เรื่องของลูกในเวทีพ่อแม่ที่ทางห้องสมุดเด็กและครอบครัวจัดขึ้น ‘การจัดกิจกรรม’ ให้กับเด็กๆ หรือคุณพ่อคุณแม่เป็นอีกหนึ่งเอกลักษณ์ของห้องสมุดเด็ก ที่ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ต่างก็ชื่นชอบ เช่นนี้แล้วมีหรือที่ ‘ห้องสมุดเด็กสวนดอกคูน’ จะไร้ซึ่ง ‘กิจกรรม’

สนุกคิดสนุกทำ

กิจกรรมที่เกิดขึ้น ณ ห้องสมุดเด็กสวนดอกคูน แบ่งได้เป็น

• กิจกรรมวันหยุดสุดสัปดาห์

เป็นกิจกรรมที่จัดขึ้นทุกวันอาทิตย์ เวลา ๑๓.๓๐ น. โดยเริ่มต้นจากการฟังนิทานจากเจ้าหน้าที่ห้องสมุด ๒-๓ เรื่อง จากนั้นจึงเริ่มทำกิจกรรมศิลปะรูปแบบต่างๆ ซึ่งพ่อแม่สามารถร่วมทำกิจกรรมกับลูกๆ ได้ และในช่วง ๑๖.๐๐ น. เจ้าหน้าที่จะเล่านิทานให้เด็กๆ ฟังอีกครั้งหนึ่งให้กับเด็กๆ ที่พลาดโอกาสฟังนิทานในช่วงบ่ายโมง ซึ่งจะเป็นกลุ่มเด็กที่ได้นอนกลางวันแล้วจึงมาที่ห้องสมุดเด็กสวนดอกคูน ประกอบกับเป็นช่วงที่อากาศไม่ร้อนมาก พ่อแม่จึงมักพาลูกๆ มาในช่วงเวลาดังกล่าว

กิจกรรมที่เด็กๆ ลงมือทำมีทั้งกิจกรรมที่ต่อเนื่องจากหนังสือนิทานที่ได้ฟัง อย่างเช่น การทำภาพพิมพ์จากเศษวัสดุใกล้ตัว ซึ่งสอดคล้องกับรูปแบบการนำเสนอของหนังสือภาพเรื่อง ‘สวิมมี่’ ที่ใช้เทคนิคภาพพิมพ์ หรือการทำกังหันลม หลังจากที่ได้ฟังหนังสือภาพเรื่อง ‘มาเล่นด้วยกันนะ’ หรือ บางครั้งกิจกรรมที่จัดขึ้นก็ไม่ได้สัมพันธ์ต่อเนื่องจากหนังสือภาพที่ทาง เจ้าหน้าที่ห้องสมุดได้เล่าให้เด็กฟัง แต่ทุกกิจกรรมจะเน้นการพัฒนาทักษะของเด็ก และต้องเป็นกิจกรรมที่เด็กเล็กสามารถทำได้ เด็กโตหรือผู้ใหญ่ก็เข้ามามีส่วนร่วมด้วยได้

ดังนั้นในทุกๆ กิจกรรมที่จัดขึ้น จึงผ่านกระบวนการคิดและวิเคราะห์แล้วจากเจ้าหน้าที่ห้องสมุดว่าเป็นกิจกรรม ที่ช่วยส่งเสริมพัฒนาการให้กับเด็ก ในชั่วโมงกิจกรรมวันหยุดสุดสัปดาห์ ไม่เพียงเด็กๆ จะได้สนุกกับการฟังนิทานและทำกิจกรรมต่อเนื่องจากนิทานแล้ว คุณพ่อคุณแม่เองยังได้เรียนรู้เทคนิคการเล่านิทานจากเจ้าหน้าที่ห้องสมุด และบ่อยครั้งที่คุณพ่อคุณแม่ได้รู้ว่าการเล่านิทานให้ฟังลูกไม่ใช่เพียงแค่ การอ่านหรือเล่า หนังสือนิทานไม่ใช่แค่หนังสือ แต่ยังสามารถกลายเป็นอุปกรณ์ประกอบการเล่านิทานที่ทำให้ลูกน้อยเพลิดเพลิน กับการฟังนิทานและเข้ามามีส่วนร่วมได้อย่างน่าอัศจรรย์ “มีห่านตัวหนึ่ง หน้าบึ้งหน้าบูด ไม่เอ่ยปากพูด หน้าบูดทั้งวัน แต่ห่านตัวนั้น ส่งเสียงเป็นเพลง....อีเล้งเค้งโค้ง” เด็กๆ ช่วยกันส่งเสียง ‘อีเล้งเค้งโค้ง’ กัน อย่างสนุกสนาน หลังจากที่เจ้าหน้าที่ห้องสมุดเว้นจังหวะการเล่า จนบางครั้งคุณพ่อคุณแม่ที่นั่งดูอยู่ห่างๆ ยังอดแปลกใจไม่ได้ว่าเด็กๆ สามารถมีส่วนร่วมกับการอ่านหนังสือเล่มนี้ได้ด้วยวิธีนี้หรือ “ยายเช้า....กระดุ๊กกระดิ๊กกระด๊อกกระแด๊ก” เด็กๆ ส่งเสียงขานรับไปพร้อมกับจังหวะการขยับหนังสือของเจ้าหน้าที่ห้องสมุด เด็กบางคนก็พลอยโยกหัวตามจังหวะ ‘กระดุ๊กกระดิ๊กกระด๊อกกระแด๊ก’ ไปด้วย

• กิจกรรมค่ายศิลปะและทักษะชีวิต

เป็นกิจกรรมที่เกิดขึ้นในช่วงปิดเทอม เพื่อให้เด็กๆ ได้ทํากิจกรรมอย่างสร้างสรรค์ ไม่ว่าจะเป็นศิลปะ การอ่านหนังสือ เรียนรู้การอยู่ร่วมกันของเด็กๆ ที่มาจากต่างที่ ฝึกทักษะชีวิตในการทําอาหาร หุงข้าว (ตามความเหมาะสมของอายุเด็ก) รู้จักการช่วยเหลือตนเองในเรื่องการรับประทานอาหาร การล้างจาน รวมทั้งการ แบ่งปันของ ซึ่งเป็นการส่งเสริมทักษะการใช้ชีวิตของเด็กในเมือง เด็กๆ จะมาร่วมกิจกรรมตั้งแต่ ๘.๐๐-๑๗.๐๐ น. โดยช่วงเช้าของทุกวันเป็นกิจกรรมด้านศิลปะและฟังนิทาน สำหรับกิจกรรมศิลปะนั้น ผลงานศิลปะของเด็กๆ จะถูกนําจัดแสดงให้ผู้มาใช้บริการที่ห้องสมุดได้ชม ก่อนที่เด็กๆ จะนําผลงานกลับบ้าน หลายๆ ชิ้นงานสามารถนําไปเข้ากรอบเก็บเป็นที่ระลึกได้อย่างสวยงาม ซึ่งพ่อแม่ต่างก็พอใจผลงานของลูกๆ และได้เห็นถึงศักยภาพในตัวลูก ช่วงบ่ายจะเป็นกิจกรรมฟังนิทาน เกมสันทนาการ และตบท้ายด้วยการเล่นกีฬา และทำกิจกรรมตามอิสระ บ้างก็เอกเขนกอ่านหนังสือเล่มโปรด บ้างก็สนุกกับการวิ่งเล่นกับเพื่อนใหม่ กิจกรรมค่ายศิลปะและทักษะชีวิตไม่เพียงช่วยแบ่งเบาภาระพ่อแม่ในช่วงปิด ภาคเรียน แต่ยังช่วยสร้างประสบการณ์การใช้ชีวิตให้กับเด็ก เด็กๆ ได้พัฒนาตนเองหลายด้านทีเดียวท่ามกลางธรรมชาติที่ร่มรื่น

• • กิจกรรมการเรียนรู้สำหรับโรงเรียนสังกัดเทศบาล

ทุกวันอังคาร-วันพฤหัสบดี ห้องสมุดเด็กสวนดอกคูนเปิดต้อนรับเด็กๆ ระดับชั้นอนุบาล-ประถมศึกษาปีที่ ๖ จากโรงเรียนสังกัดเทศบาลนครขอนแก่น ๑๑ โรงเรียน ที่จะผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันมาทำกิจกรรมที่ห้องสมุด โดยใช้เวลาครั้งละ ๑.๕ ชั่วโมง การมาร่วมกิจกรรมที่ห้องสมุดเด็กสวนดอกคูนของนักเรียนโรงเรียนสังกัด เทศบาลนี้ ถือเป็นยุทธวิธีหนึ่งของเทศบาลนครขอนแก่นที่ต้องการให้เด็กๆ และครูได้มาสัมผัสกับห้องสมุดในอีกรูปแบบหนึ่งท่ามกลางธรรมชาติที่ไม่มีรูป แบบเคร่งครัดเหมือนห้องสมุดที่โรงเรียน ซึ่งจะช่วยให้เด็กเกิดความรู้สึกอยากเข้าห้องสมุด และนำไปสู่ความสนใจที่จะอ่านหนังสือ ขณะที่ครูก็จะได้สังเกต วิธีการใช้หนังสือของเจ้าหน้าที่ห้องสมุด ตลอดจนรูปแบบกิจกรรมที่เจ้าหน้าที่จัดให้กับเด็กๆ ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการนำไปประยุกต์ใช้ที่โรงเรียนกิจกรรมที่ทางห้องสมุดเด็กสวนดอกคูนจัดให้กับนักเรียนโรงเรียนสังกัด เทศบาลจะเน้นเล่านิทานอ่านหนังสือให้เด็กฟัง จากนั้นเป็นกิจกรรมต่อเนื่องจากนิทาน บูรณาการกิจกรรมให้เข้ากับเนื้อหานิทานและช่วงวัยของเด็ก โดยทางเจ้าหน้าที่ห้องสมุดจะศึกษาเนื้อหาหลักสูตรของกลุ่มเด็กที่จะมาร่วม กิจกรรมก่อน เช่น เด็กอนุบาล จะมุ่งเน้นการฝึกใช้กล้ามเนื้อมือ การใช้จินตนาการ สำหรับเด็กโตเรียนรู้เรื่องอักษร ก็จะทำกิจกรรมการผสมคำในรูปแบบเกม หรือสร้างสรรค์ผลงานศิลปะจากเศษวัสดุ

• กิจกรรมพิเศษ

กิจกรรมในกลุ่มนี้เกิดขึ้นตามวาระโอกาส เช่น

- กิจกรรมครบรอบเปิดห้องสมุดเด็กสวนดอกคูน ซึ่งมีซุ้มกิจกรรมให้เด็กๆ และพ่อแม่ได้ร่วมสนุก นอกจากนี้ยังมีกิจกรรม walk rally (ข้อมูลเพิ่มเติม)

- กิจกรรมก๊วนชวนเที่ยว อ่าน เล่น ซึ่งเป็นกิจกรรมที่เกิดขึ้นจากคุณจารุวรรณ ธนพัฒนากุล ครูชีวัน วิสาสะ และคุณระพีพรรณ พัฒนาเวช

กิจกรรมจากก๊วนชวนเที่ยว อ่าน เล่น

ได้รับเสียงตอบรับจากพ่อแม่และเด็กๆ อย่างมาก โดยแบ่งกิจกรรมออกเป็น ๔ กิจกรรมหลัก คือ ชวนเที่ยวกับกิจกรรมเดินเที่ยว สังเกต บันทึก ๖ สัมผัสในสวนดอกคูน ชวนอ่านกับหนังสือภาพพร้อมด้วยกิจกรรม Mind Map สำหรับคุณพ่อคุณแม่ ชวนเล่นกับการทำห่วง ลูกบอล และหนังสือทำมือ ตบท้ายด้วยชวนคุย เปิดเวทีแลกเปลี่ยนความคิดและประสบการณ์ระหว่างพ่อแม่และวิทยากร