การเริ่มต้นโครงการห้องสมุด

โครงการห้องสมุดฯ นับเป็นภาพการทำงานเชิงลึกในชุมชนเมืองของสมาคมฯ ในขณะที่งานในชุมชนเมืองส่วนอื่นๆ จะเป็นลักษณะการรณรงค์ที่ไม่สามารถเห็นผลการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นได้อย่างชัดเจนและเป็นรูปธรรมในส่วนของงบประมาณโครงการห้องสมุดฯแรกเริ่มไม่เพียงพอ เนื่องจากเป็นโครงการที่ไม่ได้วางแผนขอทุนจากองค์กรผู้สนับสนุนไว้แต่ต้น ในทางตรงกันข้ามกลับเป็นโครงการที่นับเป็นจุดเด่นที่ทำให้ภาพการทำงานของสมาคมฯเป็นที่รู้จักชัดเจนขึ้น สมาคมฯใช้วิธีระดมทุนจากการบริจาคและขอหนังสือสำหรับเด็กที่ได้รับส่วนลดพิเศษมาขายในงานกิจกรรมต่างๆ และจัดสรรปันส่วนงบประมาณจากส่วนอื่นๆ มาสบทบในการทำงานช่วงแรกของสมาคมไทสร้างสรรค์ซึ่งเป็นองค์กรใหม่เน้นการให้ความรู้เชิงเทคนิคต่างๆ อย่างเดียว โดยใช้รายการวิทยุและเวทีสัมมนาเป็นสื่อ

หลายครั้งมักจะเจอปัญหาว่าถูกกันเป็นคนนอกอยู่เสมอ ครูและผู้ปกครองบางเกิดคำถามว่าสมาคมฯเป็นใคร รู้ดีแค่ไหน ถึงกล้าไปแนะนำเขา เพราะวิธีดั้งเดิมคือจับเขามาอบรมวิชาการเด็ก พัฒนาการเด็กตั้งแต่แรกเกิดถึง 6 ขวบเป็นอย่างไร เด็กทำอะไรได้บ้างแต่กระบวนเช่นนั้นกลับไม่สามารถช่วยให้เกิดความเปลี่ยนแปลงแก่ครูและผู้ปกครองได้มากนัก เพราะเขาเพียงแต่รับรู้ แต่ยังไม่ได้รู้สึกอยากลุกขึ้นมาทำอะไรเพื่อให้พัฒนาการเด็กเล็กดีขึ้น พอนำหนังสือนิทานมาเป็นเครื่องมือ เด็กสนุก ครูสนุก พ่อแม่สนุก คนที่ลุกขึ้นมาทำเพราะเขารู้สึกว่าเขาสนุกกับมันได้การอ่านหนังสือนำไปสู่กระบวนการเล่น จากกระบวนการเล่น เด็กพัฒนาเป็นเรื่องของการเรียนรู้ เมื่อชี้ประเด็นเหล่านี้ให้ผู้ใหญ่เห็น วิธีคิดเขาเปลี่ยนโดยที่ไม่ต้องไปบอกเรื่องวิชาการเกี่ยวกับพัฒนาการเด็ก ไม่ต้องไปตำหนิติเตียน พอพ่อแม่เห็นลูกหลานชอบหนังสือ เห็นว่าอ่านหนังสือได้ ซึ่งจริง ๆ แล้วเด็กยังอ่านไม่ได้ แต่ว่าจำได้ พ่อแม่จะทึ่งว่าลูกฉันเก่ง พอเขาเห็นความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในเด็ก เขาก็พร้อมที่จะกระโดดลงมาช่วยลูกหลานเพิ่มเติม

การทำงานเรื่องเด็กและครอบครัวต้องพูดถึงมิติของมนุษย์ต่อมนุษย์ด้วยกัน เมื่อสื่อสารได้ทุกอย่างง่ายหมด ครอบครัวเด็กๆ เป็นมิตรต่อกัน ทุกคนอยากเห็นเด็กๆ เติบโตขึ้นมา เป็นคนเก่ง เป็นคนมีความสุข พร้อมที่จะให้ความรักกับคนอื่น สิ่งเป็นอะไรบางอย่างที่ขาดหายไปในสังคมเราเมื่อมีโอกาสอ่านหนังสือภาพดีๆ ให้เด็กฟัง คนอ่านเองก็มีความสุข มันเป็นการเล่นกับตัวตนของเด็กที่สนุกมาก บางเรื่องอ่านแล้วก็ขำ คือทั้งขำทั้งน่ารัก พอเห็นมิติต่างๆ ของเด็กมากขึ้น เวลาอยู่กับเด็ก ทำงานกับเด็ก จะเข้าใจมากขึ้นว่าเด็กรู้สึกอย่างไร มองโลกอย่างไร และอะไรบ้างเป็นสิ่งดึๆ ที่อย่างน้อยที่สุดผู้ใหญ่น่าจะให้กับเขาได้ พูดคุยกับเขาดึๆ พาเขาเล่น ชักชวนเขาตั้งคำถาม และกระบวนการเรียนรู้ของเด็กก็เกิด ซึ่งถ้ามีหลายๆ คนช่วยกัน เด็กจะเชื่อมั่นต่อมนุษย์มากขึ้น และเขาจะเป็นผู้สร้างสังคมที่น่าอยู่กว่าเดิมในอนาคต

สมาคมฯได้ค้นพบว่าหนังสือนิทานเป็นเครื่องมืออันทรงพลังในการทำงานกับพ่อแม่และครู เพื่อให้เกิดการพัฒนาเด็กอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล และเป็นแนวทางในการทำงานที่ดำเนินการมากว่าสิบปีแล้วความคิดริเริ่มของสมาคมฯในการสร้างรูปแบบทางเลือกให้แก่ครอบครัวโดยใช้ห้องสมุดฯเป็นเครื่องมือกระตุ้นพัฒนาการเรียนรู้ของเด็กนั้น ได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางเกินความคาดหมาย

โครงการนำร่องห้องสมุดของสมาคมฯนับเป็นแบบอย่างและสร้างแรงบันดาลใจให้แก่องค์กรอื่นๆ ทีมงานสมาคมฯถูกเชิญไปเป็นวิทยากรนำเสนอโครงการห้องสมุดต่อหลายหน่วยงานที่พยายามนำรูปแบบห้องสมุดของสมาคมฯไปประยุกต์รวมในกรอบงานของเขา กระทรวงสาธารณสุขให้ความสนใจในแนวคิดของสมาคมฯอย่างมาก เชิญทีมงานและวิทยากรที่ร่วมงานกับสมาคมฯไปบรรยายตามโรงพยาบาลต่างๆ ในหลายจังหวัด ได้แก่ อุบลราชธานี บุรีรัมย์ นครปฐม นครสวรรค์ ระยอง สุราษฎร์ธานี สกลนคร พังงา เชียงใหม่ อุทัยธานีและกรุงเทพฯ และมีการนำแนวคิดไปสานต่อในเชิงปฏิบัติจัดเป็นห้องสมุดเด็กอย่างเป็นรูปธรรม เทศมนตรีฝ่ายการศึกษา จังหวัดขอนแก่น นำแนวคิดเรื่องห้องสมุดไปทำในงาน สื่อมวลชนให้ความสนใจและช่วยประชาสัมพันธ์ด้วยเล็งเห็นว่า เป็นทางเลือกและทางออกของสังคมในระยะยาวในการส่งเสริมศักยภาพของเด็กแต่วัยเยาว์และส่งเสริมคุณภาพของครอบครัวผลกระทบที่กลับมาสู่สมาคมไทสร้างสรรค์คือทำให้สมาคมฯเป็นที่รู้จักมากขึ้น ช่วยเสริมความเข้มแข็งของสมาคมฯ ซึ่งได้รับความเชื่อถือและยอมรับในแนวคิดการทำงาน ทำให้เรียนรู้ว่าต้องทำงานเชิงลึกกับครอบครัวมากขึ้น ในขณะเดียวกันเจ้าหน้าที่ห้องสมุดฯเองก็ต้องพัฒนาศักยภาพและองค์ความรู้เกี่ยวกับห้องสมุด หนังสือนิทาน และพัฒนาการเด็ก เพื่อจะได้ทำงานกับครอบครัวสมาชิกได้อย่างมีประสิทธิภาพ